See other templatesSee other templates

Τριών αιώνων βιβλία στη Καλαμπάκα.

Την δεκαετία του ‘60, οι μαθητές που προβιβάζονταν στην επόμενη τάξη, φύλαγαν στο σπίτι τους τα σχολικά βιβλία ή τα δάνειζαν στα φτωχότερα παιδιά που οι γονείς τους δεν είχαν χρήματα για να τα αγοράσουν. Ο λόγος ήταν ότι το κράτος δεν πρόσφερε δωρεάν τα βιβλία, εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών. Όπως υποστηρίζουν οι παλαιότεροι, αυτό δημιουργούσε και κάτι θετικό: Ενα σεβασμό προς το «εργαλείο της μάθησης» και την εκπαίδευση γενικότερα.Μαθητής εκείνη την εποχή ήταν ένα αγροτόπαιδο από τα Γρεβενά, σημερινός συμβολαιογράφος στην Καλαμπάκα, ο κ. Παύλος Μπαλογιάννης. Ήταν μόλις 12 χρόνων, όταν απέκτησε την συνήθεια να μαζεύει όποιο αναγνωστικό και όποιο βιβλίο έπεφτε στα χέρια του.

Και αυτό επειδή ένιωθε στέρηση, επειδή δεν μπορούσε να έχει ότι ήθελε. Λάτρευε την γνώση. Το απωθημένο του έγινε μεράκι. Και όταν μεγάλωσε και σπούδασε νομική στην Αθήνα και δημοσιογραφία στο Αμερικανικό Ινστιτούτο, ξεκίνησε την αναζήτηση στο Μοναστηράκι. Σήμερα μετρά 35 χρόνια ως οργανωμένος συλλέκτης.

Έχει γυρίσει όλα τα παλαιοπωλεία της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, των επαρχιακών πόλεων, και των περιοχών που άκμασε ο Ελληνισμός: Κωνσταντινούπολη, Αλεξάνδρεια, Βουκουρέστι. Διαθέτει 5.000 τίτλους σχολικών βιβλίων, μερικά από τις αρχές του 17ου αιώνα. Σχολικά Εγχειρίδια, Αλφαβητάρια, Αναγνωστικά, Νεοελληνικά Αναγνώσματα, αλλά και Βιβλία Μαθηματικών, Ιστορίας, Θρησκευτικών, Γραμματικής, Λατινικών. Τετράδια μαθητών, Καλλιγραφίας, Ιχνογραφίας, Γραφής και Ορθογραφίας. Διάφορα σχολικά έγγραφα, τίτλους σπουδών. Ενδεικτικά και Απολυτήρια από διάφορα Σχολεία της Ελλάδος, Σχολαρχεία, Παρθεναγωγεία και της Μεγάλης του Γένους Σχολή. Χάρτες Γεωγραφικούς και Ιστορικούς. Όργανα Φυσικής Πειραματικής και Χημείας. Πλάκες, Κονδύλια, Κασετίνες, Κονδυλοφόρους, Αριθμητήρια, Μελανοδοχεία, Πηλήκια μαθητών και ποδιές μαθητριών. Και δεν σταματά να αναζητά και άλλα κομμάτια. Στο « κυνήγι», μπήκε και το διαδίκτυο.

Στο e-bay, γίνονται συχνά ηλεκτρονικές δημοπρασίες και ο κ. Μπαλογιάννης, συχνά « χτυπά» σχολικά βιβλία, αρκεί η τιμή τους να μην ξεπερνά τις οικονομικές του δυνατότητες. Όλα τα αποκτήματα του, τα θεωρεί « παιδιά» του. Τα στεγάζει σε ένα απλό διαμέρισμα στην Καλαμπάκα και προσπαθεί μόνος του να τα συντηρεί. « Χρειάζονται όμως ειδικοί κλίβανοι, με καθορισμένη θερμοκρασία και υγρασία για να διατηρηθούν», λέει στον Ελεύθερο Τύπο. Κατά καιρούς εκθέτει κομμάτια της συλλογής του, που γίνονται αντικείμενο θαυμασμού.

Όνειρό του είναι να δημιουργήσει μια κινητή βιβλιοθήκη- μουσείο που θα περνά από όλες τις ελληνικές πόλεις « μεταδίδοντας την γνώση», ενώ σαν « εναλλακτική», βλέπει ένα μόνιμο μουσειακό χώρο, με σύγχρονες προδιαγραφές.

Ο ίδιος ξεχωρίζει δυο βιβλία από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1917 « Το αλφαβητάρι με τον ήλιο και τα Ψηλά Βουνά του Ζαχαρία Παπαντωνίου». Επίσης η «Οδύσσεια», που είχε εκδοθεί από τους Ζωσιμάδες το 1803 και είχε σταλεί στον Ιωάννη Καποδίστρια για να το μοιράσει στους μαθητές, είναι από τα αγαπημένα του. Η συλλογή του κ. Μπελογιάννη, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει ένα δίγλωσσο (λατινικά-ελληνικά) βιβλίο με λόγους των Δημοσθένη-Αισχύνη (Γενεύη, 1607), μία έκδοση της ομηρικής Οδύσσειας (Βενετία, 1803), ύμνους και επιγράμματα του Καλλίμαχου του Κυρηναίου (Λειψία, 1761), ένα χειρόγραφο του καλλιγράφου Χαρίτωνος για τους πολέμους των Ρωμαίων (Αδριανούπολη, 1607) και τον Πελοποννησιακό Πόλεμο του Θουκυδίδη, (μετάφραση Νεόφυτου Δούκα, Βενετία 1605).

Τα σχολικά βιβλία του απόδημου ελληνισμού

1.Κωνσταντινούπολη Όπως λέει στον Ελεύθερο Τύπο, ο κ. Μπαλογιάννης, « τα αναγνωστικά για τα σχολεία της Κωνσταντινούπολης γράφονται από Ελληνες συγγραφείς που ζουν εκεί και τυπώνονται σε τυπογραφεία της Πόλης, αφού πρώτα έχουν λάβει την έγκριση του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Υπουργείου Παιδείας της Τουρκίας. Ασφαλώς το περιεχόμενο είναι πολύ προσεγμένο και αποφεύγεται επιμελώς κάθε αναφορά στις σχέσεις και στις διαφορές μεταξύ των δυο κρατών, Ελλάδος και Τουρκίας. Αντίθετα μάλιστα προβάλλεται ιδιαίτερα το Τουρκικό έθνος και οι “αρετές” του Τουρκικού λαού. (π.χ. στο Αναγνωσματάριον Δ΄τάξεως του Α. Σπυρίδωνος, το 1936, αναφέρεται: ” Οταν τα έθνη της Δύσεως θέλουσι να εγκωμιάσωσι την ανδρείαν ενός συμπολίτου των λέγουσι ” ο τάδε είναι ανδρείος ως Τούρκος).

2. ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ « Στις ΗΠΑ, τα πράγματα είναι πιο εύκολα και πιο απλά στα σχολικά βιβλία. Από τα τέλη του 19ου αιώνα τα αναγνωστικά για τα Ελληνόπουλα της Αμερικής είναι τα ίδια με αυτά που διδάσκονται στην Ελλάδα. Απλώς φέρουν την ένδειξη “έκδοση δια το εξωτερικόν”. Στη συνέχεια και για την δεύτερη γενικά των Ελλήνων πια, προέκυψε η ανάγκη να εκδοθούν αναγνωστικά ειδικά για τα ελληνόπουλα της Αμερικής. Τα ελληνόπουλα φοιτούν στο ελληνικό σχολείο παράλληλα με το αμερικάνικο και στα ελληνικά αναγνωστικά προβάλλεται έντονα η αγάπη για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της (π.χ. στο αναγνωσματάριο του Ελληνόπαιδος της Αμερικής Β Τάξεως του Ε. Κωνσταντόπουλου, (Νέα Υόρκη 1935), διαβάζουμε: “ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΌ ΣΧΟΛΕΊΟ” Τι χαρά! Τι μεγαλείο! Τι καμάρι είν’ για μένα Το Ελληνικό Σχολείο Μ’ αγκαλιάζει εδώ στα ξένα ………………….. … Θα φωνάζω με καμάρι, Ελληνόπουλο είμαι εγώ)».

3.Κράτη του πρώην ανατολικού μπλογκ «Μιλάμε για τα αναγνωστικά των πολιτικών προσφύγων», λέει ο κ. Μπαλογιάννης και συνεχίζει:» Κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου εκδίδεται το αναγνωστικό “Ελεύθερη Ελλάδα” του Μιχ. Παπαμαύρου για την Ε’ και ΣΤ’ Τάξη και “Τα Αετόπουλα” για την Γ΄και Δ΄Τάξη της Ρόζας Ιμβριώτη. Στη συνέχεια έχουμε εκδόσεις από την Ελληνική Επιτροπή “Βοήθεια στο παιδί” με επικεφαλής την Ελλη Αλεξίου στη Ρουμανία και στην Πολωνία. Από το 1960 τα αναγνωστικά, αλλά και τα υπόλοιπα σχολικά εγχειρίδια για τα προσφυγόπουλα φέρουν τον υπότιτλο “Πολιτικές και Λογοτεχνικές εκδόσεις”. Στα βιβλία αυτά συναντούμε την αγάπη και την νοσταλγία για την Ελλάδα, ενώ παράλληλα διακρίνουμε τον σαφή σοσιαλιστικό προσανατολισμό και την έντονη προβολή στα ιδεώδη του σοσιαλιστικού πατριωτισμού. Χαρακτηριστικά διαβάζουμε στο αναγνωστικό για τη Δεύτερη Τάξη, (σελ. 88, Βαρσοβία 1962) “… Τώρα μαζεύτηκαν γύρω-γύρω στην πιονέρισσα Βασιλική κι ακούν που τους διαβάζει κάτι για τον Λένιν”.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

cpjournalist.wordpress.com

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια

Επισκέψεις

Σήμερα25
Χθές57
Εβδομάδα508
Μήνα2027
Σύνολο445788

Κυριακή, 25 Φεβρουαρίου 2018 10:06